en اثربخشی برنامه ارتقای تاب‌آوری بزرگسالان بر منابع تاب‌آوری و انطباق مثبت در کارکنان بیمارستان: یک آزمایش طبیعی در بحبوحه جنگ تخصصي Special پژوهشي Research <br> حرفه‌های حوزه سلامت با تنش‌های شغلی فوق‌العاده‌ای از جمله حجم کاری بالا، کار عاطفی، مواجهه با رنج و مرگ بیماران و شیفت‌های کاری نوبتی مواجه هستند. برنامه ارتقای تاب‌آوری بزرگسالان (PAR) که ریشه در روان‌شناسی مثبت و درمان شناختی-رفتاری دارد، با هدف تقویت منابع تاب‌آوری روان‌شناختی طراحی شده است. با این حال، شواهد مربوط به اثربخشی آن در محیط‌های بیمارستانی، به ویژه در بافت‌های غیرغربی و تحت شرایط ناملایمات شدید محیطی، همچنان محدود است. این مطالعه اثربخشی برنامه PAR را بر هشت منبع تاب‌آوری (امید، خوش‌بینی، خودکارآمدی، تسلط بر محیط، هدفمندی در زندگی، روابط مثبت، ذهن‌آگاهی و عاطفه مثبت) و سه شاخص انطباق مثبت (عملکرد شغلی، سلامت عمومی و بهبودی از استرس) در ۴۰ نفر از کارکنان بیمارستان ایرانی (۲۰ نفر آزمایش، ۲۰ نفر گواه) با استفاده از طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری با دوره پیگیری سه‌ماهه بررسی کرد. ویژگی منحصر‌به‌فرد این مطالعه وقوع یک جنگ بین مرحله پس‌آزمون و پیگیری بود که مرحله پیگیری را به یک آزمایش طبیعی برای سنجش پایایی اثرات مداخله در شرایط بحرانی دنیای واقعی تبدیل کرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری تحلیل شدند. در مرحله پس‌آزمون، برنامه PAR هر ۱۱ پیامد را با اندازه‌های اثر عمدتاً بزرگ (دامنه &eta;&sup2;p: ۰.۲۴-۰.۹۳) به طور معناداری بهبود بخشید. در مرحله پیگیری - که در طول آتش‌بس پس از جنگ انجام شد - اثرات معنادار برای ۸ مورد از ۱۱ پیامد (خودکارآمدی، هدفمندی در زندگی، روابط مثبت، ذهن‌آگاهی، عاطفه مثبت، عملکرد شغلی، سلامت عمومی و بهبودی از استرس) پایدار ماند، در حالی که اثرات بر امید، خوش‌بینی و تسلط بر محیط تضعیف شد. برنامه PAR در تقویت منابع تاب‌آوری و پیامدهای انطباق مثبت در کارکنان بیمارستان مؤثر است. پایداری افتراقی اثرات تحت استرس ناشی از جنگ، بینش‌های جدیدی را در مورد استحکام نسبی منابع مختلف تاب‌آوری ارائه می‌دهد - بینش‌هایی که به ویژه برای محیط‌های مراقبت‌های سلامت که با استرس مزمن و غیرقابل کنترل مشخص می‌شوند، مرتبط هستند. <br> Healthcare professionals face extraordinary occupational stressors including high workload, emotional labor, exposure to patient suffering and death, and shift work. The Promoting Adult Resilience (PAR) program, grounded in positive psychology and cognitive-behavioral therapy, aims to strengthen psychological resilience resources; however, evidence regarding its effectiveness in hospital settings, particularly in non-Western contexts and under conditions of severe environmental adversity, remains limited. This study examined the effectiveness of the PAR program on eight resilience resources (hope, optimism, self-efficacy, environmental mastery, purpose in life, positive relations, mindfulness, and positive affect) and three indicators of positive adaptation (job performance, general health, and stress recovery) in 40 Iranian hospital staff (20 experimental, 20 control) using a quasi-experimental pre-test-post-test-follow-up design with a three-month follow-up. A unique feature of this study was the occurrence of a war between post-test and follow-up, transforming the follow-up phase into a natural experiment for assessing the durability of intervention effects under real-world crisis conditions. Data were analyzed using MANCOVA and ANCOVA. At post-test, the PAR program significantly improved all 11 outcomes with predominantly large effect sizes (&eta;&sup2;p range: 0.24-0.93). At follow-up&mdash;conducted during a ceasefire following the war&mdash;significant effects were sustained for 8 of 11 outcomes (self-efficacy, purpose in life, positive relations, mindfulness, positive affect, job performance, general health, and stress recovery), while effects on hope, optimism, and environmental mastery were attenuated. The PAR program is effective in enhancing resilience resources and positive adaptation outcomes in hospital staff. The differential sustainability of effects under war-related stress provides novel insights into the relative robustness of various resilience resources&mdash;insights that are particularly relevant for healthcare settings characterized by chronic, uncontrollable stress. resilience training, PAR program, hospital staff, natural experiment, occupational stress, industrial-organizational psychology 0 0 http://ijpb.ir/browse.php?a_code=A-10-283-2&slc_lang=en&sid=1 Saba Gheysari صبا قیصری sabagheysari@gmail.com No Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز Kioumars Beshlideh کیومرث بشلیده k.beshlideh@scu.ac.ir Yes Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز Abdolkazem Neisi عبدالکاظم نیسی kazem23@yahoo.com No Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز nasrin arshadi نسرین ارشدی narshadi@scu.ac.ir No Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز